تلگراف مورس جهان را به تصرف درمی‌آورد!

ساموئل مورس،مخترع تلگراف

 

الفبای مورس را ساموئل مورس، نقاش و فیزیکدان آمریکایی با هدف سهولت ارسال پیام‌های مخابراتی و تلگراف اختراع کرد. الفبای مورس مرکب از علائمی به صورت خط و نقطه است. در الفبای مورس برای حروف 37 علامت و برای اعداد و نقطه‌گذاری 26 علامت در نظر گرفته شده است که امروزه از طریق دستگاه‌های تایپ مخصوص ارسال تلگراف این علائم به صورت مجموعه‌ای از خطوط و نقاط از دستگاه فرستنده ارسال و در دستگاه گیرنده به صورت تلگراف دریافت می‌شود. ساموئل مورس 27 آوریل 1791 میلادی متولد شد و سال 1872 میلادی از دنیا رفت. او با همکاری آلفرد ویل اولین تلگراف الکتریکی و الفبای مرتبط با این سیستم ارتباطی را اختراع کرد و به این ترتیب نام خود را در صفحه اختراعات دنیا به ثبت رساند. مورس پس از پایان تحصیلات دانشگاهی خود به نقاشی علاقه‌مند شد و پس از سال‌ها کسب تجربه در این زمینه، آکادمی ملی طراحی را در شهر نیویورک راه‌اندازی کرد و پس از آن در رشته‌های نقاشی و مجسمه‌سازی به تدریس پرداخت. پس از آن مورس تصمیم گرفت در زمینه شیمی و الکترونیک آزمایشاتی را انجام دهد و به این ترتیب در فاصله بین سا‌ل‌های 36 ـ 1832 میلادی موفق به طراحی و ساخت نخستین دستگاه الکترومغناطیسی شد و امتیاز ‌آن را در کشور آمریکا به نام خود به ثبت رساند. نخستین دستگاه تلگراف مورس نیز سال 1837 ساخته و سال 1843 در خطوط تلگراف اتحادیه غرب که واشنگتن را به شهر بالتیمور در مریلند مرتبط می‌ساخت مورد استفاده قرار گرفت و به این ترتیب 24 می 1844 میلادی اولین پیام تلگرافی که با کدهای مورس نوشته شده بود با موفقیت ارسال شد. در حقیقت که مورس که به عنوان الفبای مورس از آن نام برده می‌شود سیستمی برای ارسال حروف، اعداد و نشانه‌هاست که به عنوان علائم رمزی از آن استفاده می‌شود. بر خلاف کدهای صفر و یک امروزی که تنها دو حالت صفر و یک دارند، از 5 علامت در الفبای مورس استفاده می‌شود. بسیاری بر این باورند که جرقه‌ای که امروز ذهن بسیاری از دانشمندان و محققانی که در زمینه علوم کامپیوتری فعالیت می‌کنند را به خود مشغول کرده نتیجه تحقیقات ساموئل مورس و آلفرد ویل است که برای نخستین بار در ارسال پیام از علائم رمزی استفاده کردند.

مخابرات در ایران

تله تایپ در سالن مخابرات  

  


مخابرات در ایران با نصب اولین خط تلگراف در سال ۱۲۳۶ هجری شمسی بین عمارت سلطنتی ارگ و باغ لاله‌زار،‌ سپس در سال ۱۲۳۸ بین تهران و سلطانیه در نزدیکی زنجان (اردوگاه تابستانی ناصر‌الدین شاه) تحقق یافت.
دو سال بعد خط تلگراف سلطانیه به سمت زنجان، تبریز و جلفا امتداد یافت و سپس به شبکه روسیه پیوست. ایران در سال
۱۲۴۸ شمسی به عضویت اتحادیه بین المللی تلگراف درآمد و اداره تلگراف در سال ۱۲۵۵ به وزارت ارتقا یافت.
در سال
۱۲۶۹ شمسی بین دو ایستگاه ماشین دودی و شهر ری ارتباط تلفنی برقرار شد. بعد از آن بین کامرانیه و عمارت سلطنتی وزارت جنگ و سپس مقر ییلاقی شاه وعمارت سلطنتی تهران ارتباط تلفنی دایر شد.
در تیرماه
۱۳۰۶، مراکز تلفن قلهک و تجریش به طرز دو سیمه دایر شد. تا آخر مرداد ماه ۱۳۰۸ امور تلفن با وزارت فوایدعامه بود. اما به دلیل تعدد شرکت‌های ذی‌مدخل در امر تلفن و برای ایجاد تشکیلاتی واحد بدین منظور،‌ تلفن به وزارت پست و تلگراف واگذار شد.
در سال
۱۳۱۳ تمامی شرکت‌های موجود در کل شرکت با هم ادغام شدند و شرکتی واحد به نام شرکت سهامی تلفن ایران با مشارکت سهامداران و زیرنظر وزارت و پست و تلگراف و تلفن به وجود آمد. در خرداد سال ۱۳۵۰ شرکت سهامی تلفن ایران منحل و تمامی دارایی‌ها و تاسیسات و کارکنان آن، به شرکت جدیدالتاسیسی به نام شرکت مخابرات ایران منتقل شد.

تلفن در ایران

سالن مخابرات

در سال ۱۲۶۵ شمسی مصادف با ۱۸۸۶ میلادی، برای اولین بار در ایران، یک رشته سیم تلفن بین تهران و شاهزاده عبدالعظیم به طول ۷/۸ کیلومتر توسط بوآتال بلژیکی که امتیاز راه آهن ری را داشت کشیده شد ولی در واقع مرحله دوم فناوری مخابرات در تهران از سال ۱۲۶۸ شمسی یعنی ۱۳ سال پس از اختراع تلفن با برقراری ارتباط تلفنی بین دو ایستگاه ماشین دودی تهران و شهر ری آغاز شد. پس از آن بین کامرانیه در منطقه شمیران و عمارت وزارت جنگ در تهران و سپس بین مقر ییلاقی شاه قاجار در سلطنت آباد سابق و عمارت سلطنتی تهران ارتباط تلفنی دایر شد. وزارت تلگراف در سال ۱۲۸۷ شمسی با وزارت پست ادغام و به نام وزارت پست و تلگراف نامگذاری شد. در سال ۱۳۰۲ شمسی قراردادی برای احداث خطوط تلفنی زیرزمینی با شرکت زیمنس و هالسکه منعقد شد و سه سال بعد در آبان ماه ۱۳۰۵ شمسی تلفن خودکار جدید بر روی ۲۳۰۰ رشته کابل در مرکز اکباتان آماده بهره‌برداری شد. در سال ۱۳۰۸ شمسی امور تلفن نیز تحت نظر وزارت پست و تلگراف قرار گرفت و به نام وزارت پست و تلگراف و تلفن نامگذاری شد. مرکز تلفن اکباتان در سال ۱۳۱۶ شمسی به ۶۰۰۰ شماره تلفن رسید و دو سال بعد بهره‌برداری شد و در سال ۱۳۳۷ به ۱۳ هزار شماره توسعه یافت. خطوط تلفن جدید یا کاریر نیز پس از شهریور ۱۳۲۰ مورد بهره‌برداری قرار گرفت و ارتباط تلفنی بین تهران و سایر شهرها گسترش یافت و مراکز تلفنی تهران یکی پس از دیگری تأسیس شد. وزارت پست و تلگراف و تلفن در سال ۱۳۸۳ به نام وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تغییر نام یافت.